Ուզում եք՝ խոսե՞մ. չեմ խոսելու՝ Արտավազդ Փելեշյան. newmag.am

Կինոպոեմի, կինոբանաստեղծության վարպետ, կինոգեղագետ, կինոհանճար՝ նրան շատերն են բնութագրել:Բայց Փելեշյանի մասին ամենից դիպուկը կարող է խոսել հենց Փելեշյանը: newmag-ը վավերագրական կինոյի կենդանի լեգենդի հետ զրուցել է իր ստեղծած ու սիրած կինոհնարքով՝ «դիստանցիոն մոնտաժի» սկզբունքով:

Օդանավակայանի սպասասրահում նստած՝ ուզում էի խաչել ձեռքերս ու գոռալ. «Գրողը տանի, իսկ եթե նա խոսի, ի՞նչ պետք է հարցնեմ: Ասենք՝ հենց հիմա դուրս գա նախասրահից, մոտենա լրագրողների խմբին, կանգնի ուղիղ տեսախցիկների առջև ու ասի` լսում եմ ձեզ…»: Իմ մտքերից ու օպերատորիս բղավոցից` Լո՛ւս, եկավ, շունչս կտրվեց: Մի հանկարծահայտ լրագրող (որպես կանոն՝ այդ պահերին նրանք միշտ օդից են հայտնվում) հայելին հանեց, մազերն ուղղեց, հայելին խցկեց պայուսակը, պտտվեց ու հաղթական հայտարարեց. «Հարցեր չտաք, որ չբարկանա. ինձ «բացառիկ» է խոստացել»:

Փելեշյանը սպասասրահ եկավ կնոջ ուղեկցությամբ: Առաջինը Հարություն Խաչատրյանը մոտեցավ, հետո մի կողմ քաշվեց, լրագրողները մոտեցան, ամեն մեկը սկսեց մի հարց բղավել (ինչպես ամերիկյան կինոներում է լինում)… Կինոռեժիսորը թեթև ժպտաց, մի քանի քայլ արեց, շրջվեց ու ցածր ասաց.

– Ուզում եք՝ խոսե՞մ. չեմ խոսելու:

Փելեշյանի հետ իմ երրորդ հանդիպումն էր: Առաջինին մի քանի հարց հաջողվեց տալ, երկրորդին նույնիսկ չկարողացա մոտենալ: Այդ պահին կուզեի հայտնվել Պիետրո Մարչելոյի տեղում: Երիտասարդ իտալացի ռեժիսորին հաջողվել էր ոչ միայն խոսել Փելեշյանի հետ, այլև նրան համոզել, որ դառնա իր ֆիլմի գլխավոր հերոսը: Հեշտ գործ չէ: Փելեշյանը համաձայնել էր, բայց երկու պայմանով.

«Առաջին` քո ֆիլմում ես լուռ կլինեմ, և երկրորդ՝ տեսախցիկդ կնկարահանի այն դիրքից ու այնպես, որտեղից ու ինչպես ես ճիշտ կհամարեմ»:

Ու նկարել էր: Ֆիլմում Փելեշյանի մասին ոչ մի նոր բան չեք հայտնաբերի, բայց կլսեք «Փելեշյանի լռությունը»: Հենց այսպես էլ կոչվում է ֆիլմը: «Ոսկե ծիրան»-ի «Արտասահմանյան լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում հաղթած «Փելեշյանի լռությունը» ֆիլմում ռեժիսորի հիշողություններն ու անձայն մտքերն են` կինոյի ու կինոյի թողած ազդեցության, կյանքի, մտքի, զգացմունքների ու ուղիների մասին: Համենայն դեպս, այսպես է Պիետրո Մարչելոն բնութագրում իր ֆիլմը: Փելեշյանն այլ կարծիք ունի: Ֆիլմի պրեմիերայից հետո նա հայտարարեց.

-Մարչելոյի լռությունն է, ոչ Փելեշյանի: Վերնագիրը բացատրություն է պահանջում, բայց ռեժիսորը, ինձնից օրինակ վերցնելով, ինքն էլ է լռում:

«Ասպետի ոսկե խաչ» շքանշանը, «Անահիտ» պատվո մրցանակները այդ ֆիլմի պրեմիերաներին հաջորդած օրերին Փելեշյանին հանձնեցին: Ռեժիսորը բոլոր մրցանակներն ընդունեց ժպիտով ու շնորհակալությամբ: Ոչինչ ավելին:

«Ոսկե ծիրանի» բացման արարողությունն էր: Ազնավուրով տարված ներկաները, կինոռեժիսորի ազգանունը լսելով, ոտքի կանգնեցին ծափահարելու: Գլուխները վեր բարձրացրեցին դեպի օթյակներ: Իջեցրեցին: Փելեշյանը պարտերի ձախ հատվածում էր նստած, որտեղ նստում են ամենասովորական, ամենօրյա կինոդիտողները…

Տարածել`
Share

You may also like...

Sorry - Comments are closed