Կյանքում ոչ ոք սկուտեղի վրա ոչ մի բան չի առաջարկելու. Նատալյա Ցեգելնիկ

Ի՞նչ ֆիլմով ես եկել այս տարվա «Ոսկե ծիրան»:
– Իմ ուկրաինացի կոլեգաների հետ «Ոսկե ծիրանում» ներկայացնում ենք «Թավջութակ» կարճամետրաժ ֆիլմը: Ռեժիսորը Օլեսյա Մորգունեցն է, իսկ գլխավոր դերակատարը՝ Անդրեյ Իսայենկոն: Ֆիլմն ընդգրկված է «Կորիզ» անվանակարգում:

– Իսկ ո՞ր էտապում ես սկսել համագործակցել Օլեսյայի հետ:
– Սկսել ենք համագործակցել հետարտադրական փուլում: Մեր համատեղ աշխատանքի շնորհիվ ֆիլմը հասցրել է արդեն մոտ տասը կինոփառատոների մասնակցել և շարունակում ենք աշխատել:
– Ուկրաինայում կարճամետրաժ ֆիլմեր արտադրելու համար ի՞նչ պայմաններ կան: Հայաստանում շատ դժվար է կարճամետրաժի համար գումարներ հայթայթել, քանի որ չկան ալտերնատիվ կինոֆոնդեր և չկան մասնավոր ներդրումներ:
– Մենք ունենք պետական մարմին` Կինոյի հարցերի պետական գործակալություն, որտեղ վերջին երեք-չորս տարվա ընթացքում փիչինգներ էին տեղի ունենում: Կարճամետրաժ և լիամետրաժ կինոնախագծերով կարող էին դիմել և՛ մասնավոր, և՛ պետական ստուդիաները: Դեբյուտները ֆինանսավորվում են 100 տոկոսով, իսկ ազգային թեմաների համար առանձին գումարներ են հատկացվում: Բացի այդ, կան ֆոնդեր, օրինակ` մեծահարուստ Ռենատ Ախմետովի ֆոնդը, բայց այդպիսի ֆոնդերի միջոցները հիմնականում հերիքում են կարճամետրաժների համար: Ամեն մեկը գործելու իր ստրատեգիան է ընտրում:
– Հայաստանում կարճամետրաժի կյանքը կարճ է: Հեղինակները կարող են մեկ-երկու ցուցադրություն ունենալ, եթե բախտները բերի, մի քանի փառատոն, և վերջ. ֆիլմը դրվում է դարակի վրա: Ձեզ մոտ ինչպե՞ս է դասավորվում կարճ ֆիլմերի կյանքը:
– Վերջին շրջանում մեզ մոտ երիտասարդությունը սկսել է համախմբվել: Հեղինակները պայմանավորվում են, նկարահանում կարճ ֆիլմեր միևնույն թեմայով, ալմանախներ են սարքում և ցուցադրում կինոթատրոններում: Մի նոր կինոթատրոն է բացվել՝ «Լիրա», որտեղ ցուցադրվում են վերջին շրջանի ժամանակակից ֆիլմերը, ինչպես նաև կազմակերպվում են մեր դասականների հետահայաց ցուցադրություններ:
– Ինչպե՞ս է հանդիսատեսն ընդունում կարճ ֆիլմերի ցուցադրությունները:
– Կարճամետրաժ ֆիլմերը ծաղկում են ապրում Ուկրաինայում, և հանդիսատեսը մեծ հետաքրքրություն է դրսևորում:
– Պետությունը պետք է հետաքրքրված լինի այս ժանրի զարգացմամբ՝ պարզելու, թե ինչ ստեղծագործական ուժեր կան: Արդյոք Ուկրաինան հետաքրքրվա՞ծ է իր երիտասարդ կինեմատոգրաֆիստներով:
– Եթե ազնվորեն խոստովանեմ, ոչ: Եթե ռեժիսորը ծրագրված առաջ գնա, կհաջողի, այլապես մեկ-երկու ֆիլմով ոչ ոք հեռու չի գնա: Ստեղծագործական ընթացքը չպետք է կանգ առնի, ռեժիսորը տարեկան գոնե մեկ-երկու կարճ ֆիլմ պետք է նկարահանի:
– Կարճ ֆիլմ նկարահանելու համար մոտավորապես ինչքա՞ն գումար է անհրաժեշտ:
– 10 հազար դոլարով կարելի է ֆիլմ նկարահանել: Բայց բյուջեն էլ շատ անհատական բան է: Մարդ կա` կարողանում է գրագետ օգտվել ֆոնդերից, ներդրումներից, մարդ էլ կա՝ չի հաջողում: Բայց հիմա ամեն ինչ անկում է ապրել՝ կապված քաղաքական իրավիճակի հետ: Ֆինանսների մեծ մասը պատերազմի վրա է ծախսվում:
– Հիմա որտե՞ղ ես աշխատում:
– Հիմա ես աշխատում եմ Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան կինոկենտրոնում որպես միջազգային նախագծերի մենեջեր: Ողջ ուկրաինական կինոարխիվն այնտեղ է պահպանվում: Մի քանի բաժիններից բաղկացած այդ հաստատությունում երիտասարդ մասնագետների խումբ է աշխատում: Մի տեղ կինոքննադատներն են, որոնք ստեղծագործական հարցեր են լուծում, կատալոգներ, բրոշյուրներ են պատրաստում: Իմ բաժինը՝ պրոդյուսերականը, զբաղվում է կազմակերպչական աշխատանքներով, տարբեր երկրներում կազմակերպում ենք ուկրաինական ֆիլմերի և ռեժիսորների հետահայացներ: Մեր նպատակն է հանրայնացնել ուկրաինական կինոն ամբողջ աշխարհում: Կարծում եմ` բավական հաջող ենք աշխատում, օրինակ` վերջերս Ավստրալիայում կազմակերպել ենք Կիրա Մուրատովայի ֆիլմերի ցուցադրությունը, «Արսենալ» փառատոնի համար վերականգնել ենք Ալեքսանդր Դովժենկոյի «Արսենալ» ֆիլմը: Բացի այդ, հրավիրել ենք անգլիացի էլեկտրոնային երաժշտի՝ Գայ Բարտելին, որը ֆիլմը ներկայացրեց ժամանակակից երաժշտական ձևավորմամբ: Շատ տպավորիչ պերֆորմանս էր: Մեզ մոտ այդպիսի բաները հիմա մեծ պահանջարկ ունեն. հին բովանդակությունը նոր փաթեթավորմամբ ենք ներկայացնում: Եվ Դովժենկոյի կինոկենտոնը քիչ-քիչ ձևավորում է իր հանդիսատեսին, որը սպասում է մեր կենտրոնի հաջորդ քայլերին: Մեզ համար որպես մոդել ծառայում է անգլիական BFI-ը: Կենտրոնի շենքը թարմացվում է, անընդհատ նոր գաղափարներ են ծնվում: Ուզում ենք կինոկենտրոնի տարածքում կրթամշակութային կենտրոն բացել, ուր կհաճախեն մեծ թվով երիտասարդներ: Կենտրոնն իր շուրջն է հավաքել մարդկանց, որոնք իսկապես ուզում են ինչ-որ բան փոխել:
– Նույն բանը նաև մեզ մոտ է: Հայ դասականների ֆիլմերը կան, բայց շրջանառության մեջ չեն դրվում, ներկայացնելու ժամանակակից միջոցներ չեն որոնում: Այս տարի գոնե մի քանի ֆիլմ վերականգնել են Մոսկվայում:
– Այդ ֆիլմերը պետք է հանրայնացնել: Պատկերացնում եմ՝ ինչ գանձեր ունեք պահված: Դժվար է երիտասարդ հանդիսատեսին համր ֆիլմը հենց այնպես ցուցադրել: Պետք է նոր կոնցեպտ գտնել գրավելու, հետաքրքրելու, հետո նոր գնահատելու համար: Սակայն Ուկրաինայում էլ լուրջ խնդիրներ կան: Չկա այնպիսի համակարգված կինոարտադրություն, ինչպես Ֆրանսիայում է կամ Լեհաստանում:
Շատ ես ճամփորդում: Չե՞ս կարծում, որ փառատոները պարտադրում են, թե ինչպիսի կինո պետք է նկարահանել: Կինոյի «անմեղության դարը» կարծես անցել է:
– Իհարկե, կան ռեժիսորներ, որոնք իրենց ֆիլմերը ձևում են ըստ այս կամ այն փառատոնի ճաշակի: Բայց դա էլ ներկայանալու միջոց է: Հիմա Ուկրաինայում պատերազմ է, շատ ռեժիսորներ անդրադառնում են այդ թեմային և հետաքրքրություն են առաջացնում արտասահմանում, բայց մյուս կողմից էլ ամեն աշխատանք չէ, որ կարելի է ֆիլմ անվանել: Պարզ է, մեր իրականությունն են արտացոլում, բայց որպես ռեժիսոր ոչ մի բան իրենց կողմից չեն ավելացնում:
Ինձ թվում է` քաղաքական իրավիճակն այնպիսին է, որ այս պահին ուկրաինական կինոն ֆոկուսի մեջ է արտասահմանյան փառատոների համար:
Էդ բումը 2014-ին էր, հիմա ավելի հանգիստ են Ուկրաինական կինոյին վերաբերվում:
– Ամեն դեպքում ուկրաինական կինոյում կան ֆիլմեր, որոնք նկատվեցին և գնահատվեցին միջազգային հանրության կողմից: Սլաբոշպիցկու «Ցեղը», Վրոդայի կարճամետրաժ «Խաչը», ինչը Կաննում գլխավոր մրցանակ ստացավ: Նկատվում են մի շարք կարճամետրաժներ, որոնց անդրադառնում են կինոպարբերականները, համարում են, որ ուկրաինական կինոյի նոր ալիք է ծնվում: Բացի այդ, Մայդանի դեպքերը մի շարք վավերագրական ֆիլմերի հիմք դարձան:
– Վատն այն է, որ այդ հաջողությունները հաճախ շարունակություն չեն ունենում:
– Եթե որևէ հայ ռեժիսոր մրցանակ է ստանում, դա հաջորդ աշխատանքի գրավական չէ: Ոչ ոք չի առաջարկում հետագա համագործակցություն:
– Պետք է պատրաստ լինել, որ կյանքում ոչ ոք սկուտեղի վրա ոչ մի բան չի առաջարկելու: Իմ նշանաբանն անդադար աշխատելն է, չի կարելի կանգնել: Հեշտ է ձեռքերը ծալել ու ասել` ոչ մի բան չի ստացվում:
 Զրույցը՝  այստեղ
Տարածել`
Share

You may also like...

Sorry - Comments are closed